دریچه های به دنیای شاعرانه علیاصغر مهجوریان نماری
در دنیای شلوغ و پرهیاهوی امروز که کتابها برای جلب نگاه مخاطب در قفسهها و ویترینهای مجازی با یکدیگر رقابت میکنند، **طرح جلد کتاب** فراتر از یک پوشش ساده، نخستین و مهمترین ابزار برای برقراری ارتباط با خواننده بالقوه است. این قاب کوچک، نخستین پیام را دربارهٔ حال و هوای اثر به مخاطب منتقل میکند و اگر بهدرستی طراحی شده باشد، مانند دریچهای به سوی دنیای درون کتاب عمل میکند . در واقع، اولین برداشت خواننده از کتاب، بر اساس همین تصویر شکل میگیرد و میتواند نقش تعیینکنندهای در انتخاب یا نادیده گرفته شدن یک اثر داشته باشد .
طرح جلدی که مشاهده میکنید، به کتابی از علیاصغر مهجوریان نماری تعلق دارد. استاد مهجوریان نماری، متولد سوم آبانماه ۱۳۲۶ در شهرستان آمل، از چهرههای شاخص و پرکار ادبیات مازندران هستند. ایشان در طول بیش از پنج دهه فعالیت هنری خود، با خلق اشعار ماندگار در هر دو زبان فارسی و مازندرانی، سهم بسزایی در غنای فرهنگ این مرز و بوم داشتهاند . همکاری ایشان با گروههای موسیقی سنتی مازندران، بهویژه گروه «شواش» به سرپرستی زندهیاد استاد احمد محسنپور، نشان از نگاه عمیق ایشان به پیوند ناگسستنی شعر و موسیقی دارد .
با نگاه به طرح جلد پیش رو، میتوانیم ارتباطی عمیق بین عناصر بصری و جهان شعری این هنرمند برقرار کنیم.
اولین نکتهای که در این طرح جلب توجه میکند، انتخاب رنگ و فضای بصری آن است. همانطور که در اصول طراحی جلد کتابهای شعر تأکید میشود، رنگها باید با موضوع اشعار هماهنگی داشته باشند. اشعار استاد مهجوریان که ریشه در فرهنگ و طبیعت مازندران دارد، سرشار از تصاویر بکر و احساسات ناب است. برای نمونه، به این قطعه از سرودههای ایشان توجه کنید:
> ته که دَنی ستاره سو نَکنّه
> ته که دَنی دًتا چًش خو نَکنّه
> ته که دَنی ویشه نَخونّه بًلبًل
> بًهار ماه وَنوشه بو نَکنّه
>
> تو که نیستی، ستاره روشنایی ندارد
> تو که نیستی، چشمها خواب ندارد
> تو که نیستی، بلبل در بیشه نمیخواند
> در فصل بهار، بنفشه بویی ندارد
طرح جلد باید بتواند این حس غم غربت، عشق و وابستگی به طبیعت را به مخاطب منتقل کند. استفاده از تصاویر نمادین و فضاسازی رنگی مناسب میتواند مخاطب را برای ورود به چنین دنیای شاعرانهای آماده کند. طراحی جلد در اینجا نه یک عنصر تزئینی، که داستانگویی بصری است که خواننده را به درون متن میکشاند .
دومین نکته، اهمیت تایپوگرافی و چیدمان عناصر است. طراحی جلد برای کتاب شعر، اغلب به سمت مینیمالیسم و سادگی همراه با عمق معنا حرکت میکند . در این طرح، نحوه قرارگیری نام شاعر و اطلاعات مرتبط، نشاندهندهٔ هویتی مشخص برای اثر است. این اطلاعات، مانند نام «علی اصغر مهجوریان نماری» و تاریخ تولد ایشان، به کتاب هویتی مستند میبخشد و برای خوانندهای که با این شاعر آشنایی دارد، یک ارتباط عمیقتر و شخصیتر برقرار میکند.
در نهایت، میتوان گفت این طرح جلد، صرفاً یک پوشش نیست، بلکه ابزاری برای بازاریابی و معرفی اثری فاخر از دل فرهنگ مازندران است . در دنیای رقابتی نشر، جلدی که بتواند اصالت و عمق محتوای کتاب را در نگاه اول منتقل کند، نیمی از مسیر موفقیت را پیموده است . این جلد با ارجاع به هویت شاعر و فضای شاعرانهٔ او، تلاش میکند تا به عنوان **پل ارتباطی** میان خواننده و دنیای پراحساس علیاصغر مهجوریان نماری عمل کند و او را دعوت نماید تا با کنجکاوی بیشتری کتاب را گشوده و در اشعارش غرق شود.
